رشتی کیست؟ آیا مهاجران قدیمی رشت، رشتی محسوب می‌شوند؟

رشتی کیست؟ آیا مهاجران قدیمی رشت، رشتی محسوب می‌شوند؟

پاسخ دادن به پرسش #رشتی کیست آنقدرها ساده نیست زیرا برای پاسخ دادن به این #سؤال لازم است که پارامترهای گوناگونی مورد بررسی قرار بگیرند. قبل از پاسخ دادن به این سؤال بیایید با هم به برخی از پاسخ‌های موجود نگاهی بیاندازیم:

- هر کسی که در #شهر رشت زندگی می‌کند رشتی است.

- هر کسی که در #شهرستان رشت (#رشت مرکزی، #خمام، #سنگر، #کوچصفهان و...) زندگی می‌کند رشتی است.

- هر کسی که در شهر رشت متولد شده است رشتی است.

- هر کسی که در شهرستان رشت متولد شده است رشتی است.

- هر کسی که پدر و مادر رشتی دارد رشتی است.

- هر کسی که پدر و یا مادر رشتی دارد رشتی است.

- هر کسی که سال‌ها در رشت زندگی کرده باشد رشتی است.

- هر گیلکی که سال‌ها در رشت زندگی کرده باشد رشتی است.

این‌ها نمونه‌ای از پاسخ‌هایی هستند به سؤال «رشتی کیست؟» داده می‌شود. هر یک از این پاسخ‌ها موافقان و مخالفان خود را دارند. اما واقعا رشتی کیست؟

برای پاسخ به این سؤال بهتر است که نگاهی به دنیا بیاندازیم و ببینیم که در دنیا «شهروند» یک کشور (یا ایالت) بودن به چه معناست؟ آیا گزاره اینکه هر کسی که در هر شهری زندگی می‌کند پس شهروند همان شهر است صحیح است؟

در بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا شهروند یک کشور (یا ایالت) کسی است که «#گذرنامه، #ویزا و یا همان #روادید» دائمی آن منطقه را داشته باشد. به عنوان مثال شما با داشتن حق شهروندی کشور #آمریکا می‌توانید در انتخابات آنجا شرکت کرده و یا حتی کاندیدای #انتخابات شوید. در سال‌های گذشته بسیاری از ایرانیان مقیم آمریکا توانسته‌اند که به عنوان نماینده #کنگره، #شهردار و #فرماندار این کشور انتخاب شوند.

اما آیا فرمول بالا در خصوص رشتی بودن نیز صادق است؟ طبیعی است که خیر، زیرا رشت و حتی #گیلان یک کشور نیستند و ویزای مخصوص به خود را ندارند. هر کسی که شهروند #ایران باشد می‌تواند در رشت نیز سکونت کرده و از نظر قانونی از تمامی حقوق اجتماعی سراسر کشور بهره‌مند گردد. این قضیه در مورد #تبریز، #مشهد، #کردستان، #اهواز و... نیز صادق است.

پس برای تشخیص رشتی بودن افراد چاره چیست؟

قبل از اینکه بخواهیم به راه حل فهمیدن رشتی بودن افراد بپردازیم لازم است که از خود بپرسیم که رشتی بودن یا نبودن افراد چه اهمیتی دارد که حالا بخواهیم به تشخیص رشتی بودن افراد بپردازیم؟ آیا اینکه شخصی رشتی است یا خیر مهم است؟

پاسخ به پرسش بالا مثبت است. رشتی بودن یا نبودن افراد از این جهت مهم است که زمانی که این افراد در جایگاه تصمیم‌گیری قرار می‌گیرند به طور طبیعی منافع آنجایی را دنبال خواهند کرد که به آن تعلق دارند. به عنوان مثال یک شهردار غیر بومی نمی‌تواند با زبان گیلکی با مردم کوچه و بازار صحبت کند، یک رئیس صدا و سیمای غیر بومی هرگز اهمیت پرداختن به زبان گیلکی را درک نخواهد کرد، یک مسئول ورزشی غیر رشتی هرگز اهمیت تیم‌های فوتبال #داماش و #سپیدرود را برای مردم رشت درک نخواهد کرد و حتی ممکن است که از تیم‌هایی مثل #پرسپولیس، #استقلال و #تراکتورسازی حمایت کند!

پس ملاک رشتی بودن چه چیزی است؟ یکی از بهترین تعاریف ارائه شده برای پرسش «رشتی کیست؟» توسط «ائتلاف رشتی‌ها» ارائه شد. اعضای این ائتلاف معتقد بودند که: «رشتی کسی که به رشت تعلق خاطر داشته باشد.»

به نظر من این تعریف نزدیک‌ترین پاسخ صحیح به سؤال «رشتی کیست؟» است. در همان کشورهای پیشرفته که یک به اصطلاح خارجی عضو کنگره می‌شود، آن فرد کوچک‌ترین تعلق خاطری به کشور اولیه‌اش نداشته و کل زندگی‌اش را وقف همان کشوری می‌کند که در آن ساکن بوده و مشغول خدمت در آن است.

طی سال‌ها از اینگونه «رشتی» ها کم در رشت نداشته‌ایم. «آرسن میناسیان» یکی از رشتی‌ترین رشتی‌های تاریخ این شهر است که اتفاقا اصالتا ارمنی بوده ولی بزرگ‌ترین خدمت‌ها را به این شهر کرده. از دیگر رشتی‌هایی که در ابتدا رشتی نبوده‌اند می‌توان به «محمد مختاری» #کاپیتان فعلی تیم #فوتبال داماش گیلان اشاره کرد. او اصالتا تنکابنی است ولی خدمات او به فوتبال رشت در تیم داماش گیلان فراموش نشدنی است.

اینگونه از رشتی‌ها فرهنگ حاکم به رشت را می‌پذیرند و برای پیشرفت این شهر در تلاش‌اند. از طرف دیگر برخی از مهاجرین در تلاش‌اند که خود را رشتی جا زده و از طرف دیگر به اقوام و دوستان غیر بومی خود کمک کنند. آن‌ها به دنبال این هستند که منابع شهر را به خاطر منافع شخصی خود غارت کنند.

در نتیجه تشخیص رشتی بودن و یا نبودن افراد به هوش و ذکاوت سایر شهروندان رشت بر می‌گردد. شهروندان فهیم رشتی می‌بایست نیت افراد را تشخیص داده و با توجه به نیت‌شان به آن‌ها لقب «رشتی» و یا «غیر رشتی» دهند.